باورها و تعبیرات مردمی در زبان یغنابی

 
سُغد نامی است آشنا برای آشنایان با تاریخ و تمدن ایران بزرگ، سرزمین پنهاوری که امروزه سه کشور ایرانیتبار و چندین کشور شریک در فرهنگ ایرانی، واحدهای سیاسی مستقلی را در آن شکل میدهند. زبان سُغدی نیز از دیرباز در تاریخ، تا سدهٔ دهم میلادی/ چهارم هجری، و شاید بیشتر، از چین تا دریای سیاه، گویشورانی داشته و روزگاری زبان نوشتاری فرهنگی و دینی و اقتصادی و سیاسی اقوام گوناگون ساکن در این سرزمین پهناور بودهاست. از سوی دیگر، دولتشهرهای سُغدی در دوران قدیم، چه در دورهٔ باستانی و چه در دورهٔ اسلامی، همواره کانون ثروت مادی و معنوی و تعاطی اندیشه و عقیده و آمیختگی فرهنگی و هنری بودهاند.
    امروزه زبان سُغدی که در سدههای متمادی زبان نوشتاری بینالمللی منطقهای وسیع و تاریخساز از جهان بود و روزگاری زبان میانجی راه ابریشم نامیده میشد، از زبانهای مُرده به شمار میآید. این زبان بهتدریج جای خود را به فارسی جدید یا دری داد و تردیدی نیست که سُغدی در بالندگی فارسی جدید نقش مؤثری داشتهاست. امروز هم شاخهای از زبان سُغدی به نام زبان یغنابی که سُغدی جدید نیز خوانده میشود، در برخی از روستاهای تاجیکستان گویشورانی دارد که پژوهشگران در ثبت و ضبط این گویش تلاشهایی صورت دادهاند. از جملهٔ این کوششها مجموعهٔ حاضر است که به کوشش طغایمراد یارزاده به انجام رسیده و به خط فارسی نیز برگردان شدهاست. در این مجموعه بعضی از گوشههای حیات گذشته و امروزهٔ مردم کوهستان وادی یغناب که در زبان، فولکلور، آدابورسوم، باورها و تعبیرهای آنان منعکس شده، مورد پژوهش قرار گرفتهاست.
    کتاب باورها و تعبیرات مردمی در زبان یغنابی، نوشتهٔ طغایمراد یارزاده و با برگردان عزیز میربابایف است که رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران آن را در ۱۶۳ صفحه و با شمارگان ۵۰۰ نسخه منتشر کرده‌است.