رسالهٔ اخبار سلسلهٔ جلیلهٔ وصالیه

 
خاندان وصال شیرازی یکی از اصیل‌ترین و فرهیخته‌ترین و پرآوازه‌ترین خاندان‌های ایرانی است که فرهنگ و هنر ایرانی چون خون در رگ‌های اعضای آن جاری بوده‌است. رسالهٔ اخبار سلسلهٔ جلیلهٔ وصالیه، اثر میرزا ابوالقاسم فرهنگ شیرازی (۱۲۴۲-۱۳۰۹ق)، بی‌هیچ تردید مهم‌ترین و قدیم‌ترین و معتبرترین متنی است که تا کنون دربارهٔ خاندان مذکور و به قلم یکی از اهل آن خاندان نوشته شده و دست‌نویس آن به خط مؤلف موجود است. نگارش این اثر در ماه صفر ۱۲۹۸ق انجام یافته و ارزش و اهمیت آن از چند وجه است که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: اعتبار مندرجات، نثر ساده و روان و درعین‌حال منسجم، وجود برخی اطلاعات تاریخی و فرهنگی و اجتماعی و فضای روحانی آن روزگار، و صداقت در بیان وقایع.
    میرزا ابوالقاسم فرهنگ شیرازی، ادیب، شاعر، نویسنده، مترجم، فرهنگ‌نویس، خطاط، و صورتگر چیره‌دست عصر قاجار، یکی از فرهیختگان برجستهٔ دانش و هنر در نیمهٔ دوم قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هجری است که به روزگار خود، خاصه در شیراز، شهرت بسیار داشت. وی در رسالهٔ اخبار سلسلهٔ جلیلهٔ وصالیه، ازسر فروتنی، شرح زندگی خود را بازنگفته‌است. وی به تاریخ رمضان ۱۲۴۲ق در شیراز متولد شد و در سال ۱۳۰۹ق، در سن شصت‌وهفت‌سالگی، براثر بیماری نوبه‌غش، در موطن خود دیده از جهان فروبست. از جملهٔ آثار متعدد فرهنگ می‌توان به این موارد اشاره کرد: دیوان (شامل اشعاری به زبان فارسی و عربی، در قالب‌های قصیده و غزل و مثنوی و مسمط و قطعه)؛ فرهنگِ فرهنگ (لغت‌نامه‌ای در یک دیباچه و دو انجمن و یک انجام)؛ شرح حدایق السّحر؛ تاریخ صوفیه؛ شرح و ترجمهٔ بارع؛ اختصار شرح اشکنوانیه؛ و همچنین آثاری هنری در حوزه‌های خوشنویسی و تذهیب و صورتگری.
    کتاب اخبار سلسلهٔ جلیلهٔ وصالیه، نوشتهٔ میرزا ابوالقاسم فرهنگ شیرازی، و با مقدمه، یادداشت‌ها و تصحیح دکتر محسن ذاکرالحسینی (پرند)، پژوهشگر گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که انتشارات فرهنگستان آن را در ۲۹۲ صفحه (یکصدوهشتادودو + ۱۱۰) و با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به بهای ۲۰۰۰۰۰ ریال منتشر کرده‌است.