چرا واژه‌گزینی ضرورت دارد؟

چرا واژه‌گزینی ضرورت دارد؟
 
غلامعلی حدّاد عادل (فرهنگستان زبان و ادب فارسی)
 
چکیده: در میان دانشگاهیان و تحصیل‌کرده‌های جامعۀ ما، هستند کسانی که، با اقامه چند دلیل، معتقدند لازم نیست ما وقت و نیرو و سرمایۀ خود را صرف یافتن معادل‌های فارسی برای اصطلاحات علمی فرنگی کنیم. اما ما نیز معتقدیم واژه‌گزینی ضرورت دارد و برای آن دلایلی در دست داریم. زبان فارسی بخشی از هویت و فرهنگ ماست و ضعیف شدن آن یعنی ضعیف شدن فرهنگ و از دست دادن اعتماد به ‌نفس فارسی‌زبانان در عرصه‌های علمی و اجتماعی. از سوی دیگر، ورود لغات بیگانه به یک زبان، اگر از حد بگذرد، هویت و ماهیت و ساختار آن زبان را در هم می‌شکند. نخستین آسیبی که براثر کثرت لغات بیگانه به یک زبان وارد می‌شود بروز تیرگی معنایی در آن زبان است؛ آسیب دیگر ابهام در نقش دستوری کلمات است؛ و سه دیگر آسیبی است که به موسیقی زبان وارد می‌شود. اگر کاری که فرهنگستان در واژه‌گزینی می‌کند الگویی شود برای استادان و متخصصان علاقه‌مند به زبان فارسی، تا آنها خود، بر طبق آن الگو، واژه‌سازی و واژه‌گزینی کنند، این امید وجود دارد که زبان فارسی با امکانات ذاتی خود و با همت همگان روزی زبان علم شود. چشم‌اندازی که فرهنگستان برای آیندۀ واژه‌گزینی در نظر دارد این است که واژه‌گزینی را به صورت یک «علم» در آورد و، با تعلیم آن علم به مستعدّان، متخصص واژه‌گزینی تربیت کند و کاری کند که این متخصصان در کنار استادان هر رشته واژه‌گزینی را به ‌صورت یک فعالیت گسترده درآورند. البته، می‌توان بر زبان خارجی مسلط بود و از کتاب‌ها و مقالات خارجی استفاده کرد و، درعین‌حال، علم را در ایران به زبان فارسی تولید و منتشر کرد.
 
کلید‌واژه‌ها: زبان فارسی، هویت ملی، تیرگی معنایی، روشنی معنایی، ابهام در نقش دستوری، موسیقی زبان، زبان علم